ज्ञानसागरातील मोती | जागतिक आरोग्य दिन

सर्वे भवन्तु सुखिनः सर्वे सन्तु निरामया,
सर्वे भद्राणि पश्यन्तु मा कश्चिद् दुख भागभवेत
दिवस रात्र संपत्तीच्या मागे धावणाऱ्या मानवाने एकच लक्षात ठेवायला हवे की , आरोग्य ही माणसाची सर्वात अमूल्य संपत्ती आहे .ह्याच आरोग्याविषयी जनजागृती करण्यासाठी राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय संस्थांद्वारे दरवर्षी जागतिक आरोग्य दिन साजरा केला जातो. जागतिक आरोग्य संघटनेने गेल्या सात दशकांपासून सातत्याने जगातील गंभीर आजार आणि आरोग्य संकटांचा सामना करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे योगदान दिले आहे. या लेखात आम्ही तुम्हाला जागतिक आरोग्य दिन 2023 शी संबंधित माहिती देणार आहोत. जसे की जागतिक आरोग्य दिन कधी साजरा केला जातो, जागतिक आरोग्य दिन का साजरा केला जातो, यावेळी आरोग्य दिनाची थीम काय आहे (World Health Day 2023 Theme) इ. जागतिक आरोग्य दिनाविषयी संपूर्ण माहिती पुढील प्रमाणे आहे.

जागतिक आरोग्य दिन दरवर्षी 7 एप्रिल रोजी साजरा केला जातो. जागतिक आरोग्य संघटनेतर्फे जागतिक आरोग्य दिन साजरा केला जातो. जागतिक आरोग्य संघटना जगातील अनेक देशांमध्‍ये समन्वय साधण्‍यासाठी आणि आरोग्याशी संबंधित समस्यांचे निराकरण करण्‍यासाठी आणि त्‍यांचे उपाय प्रभावी होण्‍यासाठी आरोग्‍यासंदर्भात आर्थिक सहाय्य देण्‍याचे काम करते. सध्या जागतिक आरोग्य संघटनेचे 194 सक्रिय सदस्य देश आहेत. या देशांमध्ये ही संस्था विविध स्तरांवर आपल्या सेवा पुरवते आणि देशांना आरोग्याबाबत जागरूक करण्याचे कामही करते.
जागतिक आरोग्य संघटना दरवर्षी 7 एप्रिल रोजी आपल्या स्थापनेचा वर्धापन दिन साजरा करते. 7 एप्रिल 1948 रोजी जागतिक आरोग्य संघटनेचा पाया रचला गेला. 1950 मध्ये प्रथमच जागतिक आरोग्य संघटनेने आपला वर्धापन दिन जागतिक आरोग्य दिन म्हणून साजरा करण्याचा निर्णय घेतला. अशा प्रकारे, जागतिक आरोग्य संघटनेद्वारे त्याच्या स्थापनेचा वर्धापन दिन जागतिक आरोग्य दिन म्हणून साजरा केला जातो. यावर्षी जागतिक आरोग्य दिनाची थीम सर्वांसाठी आरोग्य ( Health for All ) अशी आहे . त्यामुळे सर्वांनीच या जागतिक दिनानिमित्त आरोग्यदायी राहण्यासाठी आवश्यक ते प्रयत्न करायला हवेत . त्याचबरोबर शासकीय पातळीवरून सुद्धा नागरिकांचे आरोग्य निरामय राहण्यासाठी आवश्यक त्या सर्व सुविधा निर्माण करणे गरजेचे आहे . कारण आणि त्यातून एक सुदृढ , आरोग्यमय पिढी घडणार आहे .

जागतिक आरोग्य दिनानिमित्त
लक्षात ठेवण्यासारख्या महत्त्वाच्या गोष्टी–
1. बीपी: 120/80
2. नाडी: 70 – 100
3. तापमान: 36.8 – 37
४. श्वास : १२-१६
5. हिमोग्लोबिन: पुरुष -13.50-18
महिला – 11.50 – 16
6. कोलेस्टेरॉल: 130 – 200
7. पोटॅशियम: 3.50 – 5
8. सोडियम: 135 – 145
9. ट्रायग्लिसराइड्स: 220
10. शरीरातील रक्ताचे प्रमाण: PCV 30-40%
11. साखरेची पातळी: मुलांसाठी (70-130) प्रौढांसाठी: 70 – 115
12. लोह: 8-15 मिग्रॅ
13. पांढऱ्या रक्तपेशी WBC: 4000 – 11000
14. प्लेटलेट्स: 1,50,000 – 4,00,000

15. लाल रक्तपेशी RBC: 4.50 – 6 दशलक्ष.
16. कॅल्शियम: 8.6 -10.3 mg/dL
17. व्हिटॅमिन डी3: 20 – 50 एनजी/मिली.
18. व्हिटॅमिन बी 12: 200 – 900 pg/ml.
ज्येष्ठांसाठी खास टिप्स म्हणजे 40/50/60 वर्षे:
१- पहिली सूचना: तुम्हाला तहान लागली नसली किंवा गरज नसली तरीही नेहमी पाणी प्या, आरोग्याच्या सर्वात मोठ्या समस्या आणि त्यापैकी बहुतांश शरीरातील पाण्याच्या कमतरतेमुळे होतात. दररोज किमान 2 लिटर.
२- दुसरी सूचना: शरीराकडून जास्तीत जास्त काम करवून घ्या , शरीराची हालचाल झाली पाहिजे, जसे की चालणे, पोहणे किंवा कोणत्याही प्रकारच्या खेळाने.
३-तिसरी टीप: कमी खा…जास्त खाण्याची लालसा सोडून द्या…कारण ते कधीच चांगले आणत नाही. स्वत: ला वंचित करू नका, परंतु प्रमाण कमी करा. प्रथिने, कार्बोहायड्रेटयुक्त पदार्थ जास्त वापरा.
४- चौथी सूचना: अगदी आवश्यक असल्याशिवाय शक्यतो वाहन वापरू नका. तुम्ही कुठेही किराणा सामान घेण्यासाठी, कोणाला भेटायला किंवा काही कामासाठी जात असाल तर, पायावर चालण्याचा प्रयत्न करा. लिफ्ट, एस्केलेटर वापरण्याऐवजी पायऱ्या चढा.
५- पाचवी सूचना राग सोडा, काळजी करणे थांबवा, गोष्टींकडे दुर्लक्ष करण्याचा प्रयत्न करा. त्रासदायक परिस्थितीत स्वत: ला गुंतवू नका, ते सर्व आरोग्य खराब करतात आणि आत्म्याचे वैभव काढून घेतात. सकारात्मक लोकांशी बोला आणि त्यांचे ऐका.
६- सहावी सूचना सर्वप्रथम पैशाची आसक्ती सोडून द्या
तुमच्या आजूबाजूच्या लोकांशी संपर्क साधा, हसवा आणि बोला! पैसा जगण्यासाठी बनवला गेला आहे, पैशासाठी आयुष्य नाही.
7-सातवी टीप स्वत:बद्दल, किंवा तुम्ही जे साध्य करू शकले नाही अशा कोणत्याही गोष्टीबद्दल किंवा ज्या गोष्टीचा तुम्ही अवलंब करू शकत नाही त्याबद्दल कोणत्याही प्रकारचे दुःख करू नका.
त्याकडे दुर्लक्ष करा आणि विसरा.
८- आठवी सूचना पैसा, पद, प्रतिष्ठा, सत्ता, सौंदर्य, जात आणि प्रभाव;
या सगळ्या गोष्टी अहंकार वाढवतात. नम्रता ही लोकांना प्रेमाने जवळ आणते.
९- नववी टीप जर तुमचे केस पांढरे झाले असतील तर त्याचा अर्थ आयुष्याचा अंत होत नाही. ही एका चांगल्या जीवनाची सुरुवात आहे. आशावादी व्हा, स्मृतीसह जगा, प्रवास करा, आनंद घ्या. आठवणी निर्माण करा!
१०- दहावी सूचना तुमच्या लहान मुलांना प्रेमाने, सहानुभूतीने आणि आपुलकीने भेटा! काही उपहासात्मक बोलू नका! चेहऱ्यावर हसू ठेवा!
तुम्ही भूतकाळात कितीही मोठे पद भूषवले असले तरी ते वर्तमानात विसरून जा आणि या सर्वांशी मिळून मिसळून रहा .

जागतिक आरोग्य दिनाच्या शुभेच्छा